دود آتشسوزیهای جنگلی میتواند صدها یا حتی هزاران کیلومتر جابهجا شود. حتی اگر آتشی در نزدیکی شما دیده نشود، کیفیت هوا ممکن است بهسرعت کاهش یابد. بهترین راه محافظت، پیگیری هشدارهای کیفیت هوا و کاهش مقدار دودی است که تنفس میکنید.
چرا دود آتشسوزی برای سلامت خطرناک است؟
دود حاوی گازها و ذرات بسیار ریزی به نام PM2.5 است. این ذرات با چشم دیده نمیشوند، میتوانند به قسمتهای عمیق ریه برسند و مهمترین خطر دود برای سلامت محسوب میشوند.
تماس با دود ممکن است چشم، بینی و گلو را تحریک کند، باعث سرفه شود و آسم یا سایر بیماریهای ریوی را تشدید کند. دود همچنین میتواند بر دستگاه قلبیعروقی فشار وارد کرده و احتمال عوارض را در بیماران قلبی افزایش دهد.
هرچه غلظت دود بیشتر، مدت تماس طولانیتر و فعالیت بدنی شدیدتر باشد، خطر نیز بیشتر میشود.
چه کسانی باید بیشتر مراقب باشند؟
افراد مبتلا به آسم، بیماری مزمن انسدادی ریه، سایر بیماریهای ریوی، بیماری قلبی یا دیابت.
افراد ۶۵ ساله و بالاتر، نوزادان، کودکان خردسال و زنان باردار.
افرادی که در فضای باز کار یا ورزش میکنند یا زمان زیادی بیرون هستند، و کسانی که دسترسی محدودی به فضای خنک با هوای تصفیهشده دارند.
وقتی دود غلیظ است، حتی افراد بدون بیماری شناختهشده نیز ممکن است علامتدار شوند.
پیش از بیرون رفتن کیفیت هوا را بررسی کنید
شاخص کیفیت هوای کبک، شاخص کیفیت هوا بر اساس سلامت یا AQHI، هشدارهای هواشناسی و برنامه WeatherCAN را بررسی کنید.
AQHI از ۱ تا ۱۰+ درجهبندی میشود: ۱ تا ۳ خطر کم، ۴ تا ۶ متوسط، ۷ تا ۱۰ زیاد و ۱۰+ بسیار زیاد است. در سطح ۱۰+ سلامت همه افراد ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد.
در زمان کیفیت نامناسب هوا، فعالیت شدید بیرون از منزل را کاهش دهید یا به زمان دیگری موکول کنید. افراد پرخطر باید زودتر اقدام کرده و با شروع علائم فعالیت را متوقف کنند.
هوای داخل خانه را پاکتر نگه دارید
وقتی هوای بیرون دودآلود است، تا زمانی که دمای داخل خانه ایمن و قابل تحمل باشد درها و پنجرهها را بسته نگه دارید. اگر خانه بیش از حد گرم شد، به محل خنک با هوای تصفیهشده مانند کتابخانه، مرکز اجتماعی یا مرکز خرید بروید.
از کولر یا پمپ حرارتی استفاده کنید. دستگاه تبادل هوا و تهویه خودرو را روی حالت گردش مجدد قرار دهید. در سیستم مرکزی، بهترین فیلتری را که دستگاه بهطور ایمن پشتیبانی میکند به کار ببرید؛ فیلتر سازگار MERV 13 یا بالاتر ذرات ریز را بهتر جذب میکند.
دستگاه تصفیه هوای قابل حمل با فیلتر HEPA میتواند ذرات موجود در اتاقی را که بیشتر وقت خود را در آن میگذرانید کاهش دهد. دستگاه باید متناسب با اندازه اتاق باشد، به اندازه کافی کار کند و فیلتر آن طبق دستور تعویض شود.
از دستگاههای تولیدکننده اوزون استفاده نکنید. سیگار، ویپ، شمع، عود، بخاری هیزمی، سرخکردن غذا و جاروبرقی بدون فیلتر مناسب نیز آلودگی هوای داخل را بیشتر میکنند.
آیا ماسک کمک میکند؟
اگر مجبورید بیرون بروید، ماسک تنفسی N95 دارای تأیید NIOSH یا نمونه معادل آن، در صورتی که کاملاً روی صورت بنشیند و نشتی نداشته باشد، میتواند تماس با ذرات ریز را کاهش دهد.
ریش معمولاً مانع چسبیدن کامل ماسک میشود. ماسک پزشکی و پوشش پارچهای در برابر دود بسیار کماثرتر هستند. N95 همه گازهای موجود در دود را حذف نمیکند و جایگزین کاهش زمان تماس نیست.
ماسکهای استاندارد N95 معمولاً روی صورت کودکان خردسال بهدرستی آببندی نمیشوند. برای کودکان، هوای پاکتر داخل خانه و کاهش فعالیت بیرون مهمترین اقدامات هستند.
اگر بیماری ریوی یا قلبی دارید
داروهای تجویزشده را طبق دستور ادامه دهید و اسپری نجات را همیشه در دسترس داشته باشید. تمدید داروهای مهم را به زمان شروع دود موکول نکنید.
از پزشک یا داروساز خود یک برنامه روشن بخواهید: چه علائمی را دنبال کنید، چه زمانی داروی نجات مصرف شود و چه زمانی مراجعه کنید. مقدار دارو را خودسرانه تغییر ندهید.
چه زمانی باید کمک پزشکی گرفت؟
تحریک خفیف چشم یا گلو، آبریزش بینی، سردرد یا سرفه خفیف معمولاً پس از دورشدن از دود بهتر میشود. به داخل ساختمان بروید، استراحت کنید و علائم را زیر نظر داشته باشید.
سرفه شدید، خسخس سینه، تنگی نفس، سرگیجه یا تپش قلب به مشاوره سریع پزشکی نیاز دارد. در کبک میتوانید با Info-Santé 811 تماس بگیرید.
در صورت درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید، گیجی، بیهوشی یا نشانههای احتمالی سکته قلبی یا مغزی، فوراً با ۹۱۱ تماس بگیرید.
در کلینیک بینا به بیماران مبتلا به بیماری ریوی یا قلبی توصیه میکنیم پیش از رسیدن دود برنامه داشته باشند. اطلاعات معتبر، هوای پاکتر داخل خانه و اقدام سریع در صورت بروز علائم میتواند تفاوت مهمی ایجاد کند.
منابع رسمی
- Gouvernement du Québec — Prévenir les effets sur la santé de l'exposition à la fumée de feux de forêt
- Gouvernement du Canada — Wildfire smoke: health effects of exposure
- Environnement et Changement climatique Canada — Wildfire smoke, air quality and your health
- Santé Canada — Using a portable air cleaner to improve indoor air
این متن اطلاعات عمومی ارائه میکند و جایگزین ارزیابی، تشخیص یا درمان پزشکی متناسب با شرایط فردی نیست.
